Política | Deputación

As contas do próximo exercicio medrarán un 2,06% respecto das actuais e manterán o programa de cooperación cos concellos como eixo principal, cunha dotación que chegará aos 20 millóns de euros

Santiago de Compostela acolleu este luns a comparecencia do presidente da Deputación de Ourense, Luis Menor, ante a Comisión 3ª de Economía, Facenda e Orzamentos do Parlamento de Galicia, onde detallou as principais cifras das contas provinciais previstas para 2027. O teito de gasto situarase en 112.750.000 euros, 2.275.000 euros por riba do exercicio en curso, o que equivale a unha suba do 2,06% que o dirixente provincial describiu como contida.

O peso principal do documento económico recae sobre o Plan CooperOU, o instrumento a través do cal a institución reparte fondos entre os concellos da provincia. Para 2027 a súa dotación ascenderá a 20 millóns de euros, un millón máis que na anualidade anterior, en liña co calendario de incrementos pactado cando este mecanismo naceu en 2024 con 17 millóns de euros iniciais.

Segundo defendeu Menor, este sistema achega aos concellos certeza sobre os recursos que van recibir cada ano, algo que reivindicou como garantía de estabilidade para a xestión municipal. Esa cantidade, non obstante, non é definitiva: pode ampliarse mediante convenios ou axudas puntuais, tal e como ocorreu o pasado venres cunha modificación de crédito de preto de 6,4 millóns de euros que beneficia a case 200 actuacións nos 92 concellos da provincia e unha mancomunidade.

O presidente provincial sostivo que a posta en marcha deste novo esquema de reparto é un dos trazos que definirán o mandato actual, ao chegar, segundo os seus cálculos, á totalidade dos concellos e mancomunidades da provincia. Sumando o previsto no CooperOU para 2027, o conxunto de transferencias directas ás entidades locais aproximarase aos 130 millóns de euros. Neste mesmo contexto, reclamou cambios nas regras fiscais que, ao seu entender, penalizan inxustamente a unha institución sen débeda, e pediu revisar en profundidade o sistema de financiamento local.

Proxectos europeos e relación coa Xunta

Menor avanzou que a Deputación continuará buscando financiamento comunitario durante 2027, cos Plans de Actuación Integrados de Valdeorras e Ourense Sur como principais proxectos en marcha, dotados actualmente con preto de 14,5 millóns de euros e co obxectivo —comprometido polo goberno provincial— de chegar aos 10 millóns por cada plan. As contas do próximo ano reservan 1,15 millóns de euros para seguir desenvolvéndoos.

O dirixente provincial tamén se referiu á relación coa Xunta de Galicia, da que salientou o elevado número de convenios asinados entre ambas as administracións. Entre as partidas conxuntas para 2027 figuran 500.000 euros para a Comunidade Xeral de Regantes Nova Limia —que acumulará 4 millóns de euros entre 2024 e 2031— e preto de 306.000 euros en axudas destinadas ás prazas de abastos do Carballiño e Ribadavia. A isto súmase a intención de prolongar o convenio coa consellería de Medio Rural para a prevención e extinción de incendios, ao que a institución achegou uns 4 millóns de euros desde 2024.

Estradas provinciais

O capítulo viario concentrará 11 millóns de euros en 2027, destinados ao mantemento e mellora de 266 vías que suman 1.848 quilómetros. Desa partida, algo máis de 6 millóns aparecen xa recollidos no proxecto de orzamentos, mentres que os preto de 5 millóns restantes chegarán mediante unha modificación de crédito prevista para o próximo exercicio. Menor remarcou que Ourense é a única deputación galega que xestiona directamente a súa rede de estradas e que o investimento neste apartado pasou de 4,5 millóns en 2023 a 9,6 millóns en 2026, un incremento do 111,6%. Desde que arrincou o mandato, o gasto acumulado en estradas rozará os 42,86 millóns de euros.

Subvencións e vivenda

As contas incorporan tamén unha nova liña de axudas dirixida a concellos, veciñanza, entidades do terceiro sector, asociacións e sectores considerados estratéxicos. Destaca o reforzo do Plan Provincial de Vivenda, que pasará de 1,2 a 1,5 millóns de euros; o medio millón adicional empregarase en poñer en marcha unha asistencia técnica para que os municipios poidan regularizar inmobles en mal estado ou abandonados. Manteranse ademais o plan de adaptación de vivendas para maiores (150.000 euros), as axudas ao terceiro sector —que suben un 70% ata os 600.000 euros— e o apoio ao sector gandeiro (350.000 euros), xunto a novas convocatorias en deporte, o Plan provincial de Lectura, os Grupos de Emerxencia Supramunicipal (GES), Protección Civil, cartografía dixital, asociacións de familias de alumnado e o movemento veciñal.

Benestar social e termalismo

O presidente situou a acción social como prioridade do goberno provincial. En 2027 destinaranse, nunha primeira fase, 2,2 millóns de euros ao modelo de benestar que combina a colaboración cos concellos e con entidades sociais, baixo a idea de convertelo en referencia de cooperación público-social. Dentro deste bloque inclúese o programa BenOurense —que integra o Servizo de Axuda no Fogar, a teleasistencia, a tarxeta “Chegou” para recén nados e o programa de emprendemento en feminino— xunto co citado incremento das axudas ao terceiro sector.

O outro gran programa social será o Termalismo Social, que acumula once edicións, preto de 28.000 beneficiarios, case 90.000 pernoitas e máis de 202.000 tratamentos termais aplicados ao longo da súa traxectoria.

Medio ambiente, sector primario, cultura e persoal

En materia ambiental, a Deputación reservará 9,3 millóns de euros, fundamentalmente para o servizo de recollida e tratamento de residuos que xestiona de forma directa e que en 2027 cubrirá 61 concellos e a máis de 170.000 persoas, un 85% da poboación rural da provincia.

A través do Inorde impulsaranse iniciativas de agricultura sustentable e un modelo turístico menos estacional, con especial atención ao Camiño de Santiago de cara ao próximo Ano Santo. Os ámbitos de cultura e deporte sumarán conxuntamente preto de 6,9 millóns de euros.

O capítulo destinado a persoal alcanzará os 45,7 millóns de euros e incluirá novas prazas, a incorporación de empregados dos servizos de lixo e recadación do Barco de Valdeorras, así como as subas salariais do 0,5% aplicadas este ano e do 4,5% previstas para 2027.

Menor pechou a súa intervención comprometéndose a manter o diálogo co resto de forzas políticas da Corporación provincial e a seguir atendendo as demandas da sociedade ourensá. O proxecto de orzamentos levarase a un pleno extraordinario en decembro, mes que substitúe ao habitual novembro para evitar coincidir co período de campaña electoral.