Rubén Domínguez Carbajales recibe un premio pola súa tese sobre intelixencia artificial aplicada á detección de pólipos
A Universidade de Vigo recoñeceu, dentro da oitava edición dos Premios de Investigación, Transferencia e Divulgación Científica do Campus Auga, unha tese de doutoramento asinada por Rubén Domínguez Carbajales, xefe do Servizo de Infraestruturas e Arquitecturas Tecnolóxicas na área sanitaria de Ourense, Verín e Valdeorras. O traballo premiado estuda como aplicar intelixencia artificial para axudar aos especialistas a identificar e clasificar lesións no intestino durante as colonoscopias.
Baixo o título 'Deseño dun sistema CAD en colonoscopia basado na aprendizaxe automática', a investigación formula o desenvolvemento dun sistema capaz de analizar en tempo real as imaxes obtidas nunha colonoscopia, detectar posibles pólipos e ofrecer información sobre as súas características. Segundo se recolle na propia tese, a finalidade é dotar aos especialistas dunha ferramenta de apoio que poida contribuír á detección precoz de lesións e á precisión do diagnóstico.
O traballo foi dirixido polos doutores Miguel Reboiro Jato e Hugo López Fernández, e enmárcase no proxecto PolyDeep, desenvolvido mediante a colaboración do grupo Sistemas Informáticos de Nova Xeración (SING), da Universidade de Vigo, e o Grupo de Investigación en Oncoloxía Dixestiva (GIODO), vinculado ao Instituto de Investigación Sanitaria Galicia Sur, con sede no Hospital Universitario de Ourense.
O procedemento desenvolvido
A tese establece un procedemento para construír sistemas de diagnóstico asistido por ordenador (coñecidos como sistemas CAD) baseados en aprendizaxe profunda, unha técnica de intelixencia artificial que identifica patróns a partir da análise dun gran volume de imaxes. Aplicada á colonoscopia, esta técnica permitiría avanzar cara a sistemas capaces de indicar ao especialista, durante a propia exploración, a presenza e localización dun pólipo, así como o tipo de lesión detectada.
Esta vía de traballo vincúlase coa prevención do cancro colorrectal, dado que, segundo se expón na investigación, un número relevante destes tumores desenvólvese a partir de pólipos que poden extirparse antes de que evolucionen. Para desenvolver os modelos de intelixencia artificial empregados, a investigación recorreu a un banco de imaxes e vídeos de colonoscopias, e integrou as ferramentas resultantes cos equipos de endoscopia utilizados nos centros sanitarios.
O modelo aplicouse no proxecto PolyDeep, do que resultou un prototipo que posteriormente foi sometido a avaliación clínica dentro da iniciativa PolyDeepAdvance.
Colaboración entre o hospital e a universidade
Domínguez Carbajales compaxina esta liña de investigación coa súa responsabilidade á fronte dos sistemas de información da área sanitaria. O proxecto apóiase na colaboración entre o Hospital Universitario de Ourense e a Escola Superior de Enxeñaría Informática, que combina o coñecemento das necesidades clínicas co desenvolvemento de solucións informáticas adaptadas ao funcionamento dos centros sanitarios.
O papel das tecnoloxías da información no ámbito sanitario
Máis alá desta investigación concreta, as tecnoloxías da información interveñen en distintos procesos do funcionamento diario de hospitais e centros de saúde, como a citación de consultas, a programación de quirófanos, a dispensación de medicamentos ou o acceso á historia clínica. O seu ámbito esténdese tamén á xestión de menús para pacientes, o control de existencias de material sanitario, as comunicacións, a planificación de compras e subministracións, os sistemas de farmacia hospitalaria, a organización de recursos humanos e a elaboración de nóminas.
Para coordinar estes procesos, a área sanitaria de Ourense, Verín e Valdeorras organízase en torno a unha Subdirección de Sistemas e Tecnoloxías da Información e tres xefaturas de servizo: Infraestruturas e Arquitecturas Tecnolóxicas —a que dirixe Domínguez Carbajales—, Área Clínica, e Recursos Humanos e Económicos.